Dnia 6 listopada 2003 roku Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej, Wydział VII Grodzki w osobie Asesora Sądu Rejonowego Marcina Uliasza rozpoznawał na rozprawie sprawę przeciwko Andrzejowi Jabłońskiemu obwinionemu przez Komendę Miejską Policji w Białej Podlaskiej o to, że w dniu 27 maja 2003 roku przesłał w imieniu Centrum Promocji Informatyki spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie na adres poczty elektronicznej pokrzywdzonego Dariusza Kowalczuka niezamówioną informację handlową, co stanowi wykroczenie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204). Obwiniony, korzystający z pomocy obrońcy z wyboru (na rozprawie występował aplikant adwokacki), złożył obszerne wyjaśnienia podnosząc m.in., że oferty uczestnictwa w seminariach organizowanych przez zarządzaną przez niego spółkę wysyłała Anna K. - studentka zatrudniana dorywczo do takich czynności na umowę zlecenia. Sam obwiniony wyraził żal z powodu zaistniałej sytuacji. On sam nie jest zwolennikiem spamu, przyznał jednak, że w przeszłości adresy poczty elektronicznej, na które następnie wysyłano korespondencję zawierającą oferty udziału w seminariach, pozyskiwane były m.in. ze stron internetowych (bez zgody zainteresowanych). Obwiniony wyjaśnił również, że stosowane przez spółkę Centrum Promocji Informatyki procedury wysyłania ofert zapewniają każdemu natychmiastowe usunięcie adresu z bazy danych osoby, która o to wystąpi. Wyjaśnienia obwinionego pozostają w sprzeczności z zeznaniami pokrzywdzonego, który zeznał, ze mimo wielokrotnych jego próśb adres nie został usunięty. Nawet żądanie Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Białej Podlaskiej pozostało bezskuteczne. Sąd ogłosił przerwę w rozprawie do dnia 26 listopada 2003 roku, na ktorą zostanie wezwana w charakterze świadka Anna K., która na polecenie obwinionego wysyłała spam. Wniosek o jej przesłuchanie złozył oskarżyciel publiczny. Obwiniony oponował przeciwko niemu. W dniu 26 listopada 2003 roku odbyła się kolejna rozprawa. Stawiła się na niej świadek Anna K. - 23 letnia studentka z Warszawy, która na podstawie umowy zlecenia od marca 2002 roku do czerwca 2003 roku zajmowała się w CPI organizowaniem szkoleń, co polegało na wysyłaniu informacji handlowych. Wysyłanie tych informacji polecal jej co prawda obwiniony Andrzej Jabłoński ale nie wskazywał adresów odbiorców. W świetle zebranego materiału dowodowego, na zgodny wniosek stron, sąd obwinionego od zarzucanego mu czynu uniewinnił, gdyż nie zostały wyczerpane znamiona podmiotowe czynu. Sąd podkreślił jednak w ustnym uzasadnieniu orzeczenia, ze nadesłana przez CPI korespondencja jest, wbrew temu co twierdził zarówno obwiniony jak i jego obrońca, informacją handlową w rozumieniu art. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204). Według informacji zawartej w piśmie Prezesa Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej (Adm. 042/176/03) z dnia 23 stycznia 2004 roku - wyrok uprawomocnił się w dniu 4 grudnia 2003 roku. Jako ciekawostkę wskazać tu należy, że pokrzywdzony we wniosku o ściganie skierowanym do Komendy Miejskiej Policji w Białej Podlaskiej wskazał, iż żąda ścigania właśnie nadawcy wiadomości - Anny K. Policja jednak zdecydowała się wystąpić do sądu z wnioskiem o ukaranie Andrzeja Jabłońskiego. Dnia 27 listopada 2003 roku do Wydziału Grodzkiego Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej wpłynął wniosek, na podstawie art. 27 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, o ukaranie Anny K. Dnia 3 lutego 2004 roku w Sądzie Rejonowym w Białej Podlaskiej, VII Wydział Grodzki, pod przewodnictwem Asesora Sądu Rejonowego Piotra Marczyńskiego, odbyła się rozprawa przeciwko Annie K. (Sąd tym razem nie zezwolił na publikację nazwisk i wizerunku stron postępowania), obwinionej o wykroczenie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204). Obwiniona wyjaśniła, że od marca 2002 roku do czerwca 2003 roku na zlecenie Centrum Promocji Informatyki Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie zajmowała się organizowaniem szkoleń, co polegało na wysyłaniu informacji handlowych zarówno pocztą elektroniczną, jak i tradycyjną. Zapytana przez przewodniczącego składu orzekającego o przesłanie informacji handlowej znajdującej się w aktach sprawy oświadczyła, że nie przypomina sobie aby taką informację wysyłała, nie pamięta również, czy w dniu jej nadania przebywała w pomieszczeniach CPI. Odpowiadając na liczne pytania oskarżyciela posiłkowego obwiniona wyjaśniła m.in., iż do wysyłania informacji handlowych używała programu Microsoft Outlook i korzystała z bazy danych przygotowanej w programie Microsoft Excell. Jednorazowo wysyłała korespondencję na zaledwie kilkanaście adresów poczty elektronicznej. Bazę danych zawierającą adresy e-mail otrzymywała od różnych osób, jednakże ich nazwisk wskazać nie potrafi. Biorący udział w rozprawie oskarżyciel publiczny wniósł o ukaranie obwinionej grzywną w kwocie 50 zł, oskarżyciel posiłkowy domagał się wymierzenia obwinionej grzywny w kwocie 3.000 zł, natomiast sama obwiniona wniosła o uniewinnienie. Wśród publiczności rozprawę śledzili funkcjonariusze Komendy Miejskiej Policji w Białej Podlaskiej oraz Andrzej J. - prezes zarządu przedsiębiorcy, na którego zlecenie obwiniona wysyłała informacje handlowe. Po zakończeniu rozprawy Andrzej J. w towarzystwie st. post. Mariusza W. udał się na Komendę Miejską Policji w Białej Podlaskiej składać wyjaśnienia w związku z innym postępowaniem mającym ścisły związek z przesyłaniem przez zarządzaną przez niego spółkę informacji handlowych. Jako osoba odpowiedzialna za treść nadesłanej przez obwinioną Annę K. niezamówionej informacji handlowej, Andrzej J. ukarany został mandatem karnym za wykroczenie art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 roku - prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178) w zw. z art. 12 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 roku - prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178). Wyrokiem z dnia 5 lutego 2004 roku uznając, że obwiniona wypełniła przedmiotowe znamiona zarzucanego jej wykroczenia, Sąd uniewinnił ją od popełnienia wykroczenia. Uzasadnienie wyroku K. Sp. z o.o. w Białej Podlaskiej na zasadzie art. 27 § 1 kpw złożyła wniosek o ukaranie Anny Moniki K. za to, że w dniu 7 maja 2003 r. przesłała na jej adres za pomocą poczty elektronicznej niezamówioną informację handlową. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Anna Monika K. w okresie od marca 2002 r. do czerwca 2003 r. wykonywała prace zlecone dla C. P. I. w Warszawie. Prace te polegały na wysyłaniu materiałów reklamowych pocztą, w tym czasami również pocztą elektroniczną. Anna Monika K. otrzymywała wówczas dostęp do bazy danych z adresami odbiorców, do których miała trafić korespondencja. Zlecone prace Anna Monika K. wykonywała w siedzibie C. P. I. Nie była ona przeszkolona w zakresie wymogów ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług droga elektroniczną (Dz. U. Nr 144 poz. 1204). W dniu 7 maja 2003 r. ze swojej skrzynki pocztowej w sieci C. P. I. w Warszawie (A. K. @ cpi.com.pl) wysłała informację o konferencji prowadzonej przez C. P. I. na adres K. Sp. z o. o. w Białej Podlaskiej. K. Sp. z o.o. w Białej Podlaskiej nie zamawiała takiej informacji, ani nie wyraziła zgody na dostarczanie jej informacji handlowych przez C. P. I. czy też Annę Monikę K., ani też nie udostępniła im swojego adresu internetowego. Anna Monika K. pracuje jako pracownik biurowy osiągając dochody w wysokości 1500 złotych. Nie ma nikogo na utrzymaniu i nie była dotychczas karana. Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o wyjaśnienia obwinionej /k. 14-5/, zeznania świadka Dariusza Kowalczuka /k. 16-7/ oraz wydruk przesłanej informacji /k.1-2/. Anna Monika K. przed Sądem oświadczyła, że nie potrafi stanowczo stwierdzić czy to ona wysłała przedmiotową informację. Ponadto wyjaśniła zgodnie z ustalonym stanem faktycznym dodając, iż z jej adresu w C. P. I. mógł korzystać każdy -wszyscy bowiem mieli takie same hasła, gdyż bez problemu mogła się załogować na każdym komputerze w siedzibie C. P. I. Sąd zważył co następuje: W niniejszej sprawie stan faktyczny w zasadzie nie był sporny. Zarówno wyjaśnienia obwinionej jak i zeznania świadka Dariusza K. tworzą uzupełniającą się całość i są wzajemnie niesprzeczne. Wprawdzie obwiniona nie potrafiła stanowczo ustosunkować się do tego, czy to ona wysłała przedmiotową informację, jednakże nie wykluczyła tego, a zważywszy na to, iż wysyłanie poczty elektronicznej należało do jej obowiązków i informacja zawiera wskazanie, że została wysłaną właśnie z jej skrzynki pocztowej, nie może budzić wątpliwości, że to właśnie ona była osobą wysyłającą przedmiotową informację. Powyższego stanowiska nie zmienia jej twierdzenie, iż wszystkie hasła były takie same gdyż mogła ona logować się w sieci z każdego komputera. Dla każdego posiadającego podstawową wiedzę o sposobie funkcjonowania sieci komputerowej oczywistym bowiem jest, iż w ramach sieci każdy może załogować się i uzyskać dostęp do swojej skrzynki wpisując swoje hasło w dowolnym terminalu, albowiem dostęp do indywidualnych skrzynek nie jest związany z konkretnym terminalem, ale właśnie z hasłem. W takiej sytuacji Sąd obdarzył wiarą w pełni zeznania Dariusza K., które znajdują nadto potwierdzenie w wydruku informacji /k.1-2/. Także wyjaśnienia obwinionej, z powyższym zastrzeżeniem, zostały uwzględnione, gdyż nie są sprzeczne z zeznaniami świadka i danymi zawartymi na przesłanej informacji. Jako że pozostałe dokumenty (wydruk informacji i odpis z rejestru, który jedynie potwierdzał uprawnienie Dariusza K. do występowanie w imieniu pokrzywdzonej spółki) nie były kwestionowane przez strony i nie ujawniły się okoliczności mogące stanowić podstawę do negowania ich rzetelności i prawdziwości Sąd uznał je także za wiarygodne. Przechodząc do oceny prawnej zachowania obwinionej na początku należy rozstrzygnąć, czy przesłana informacja stanowi niezamówioną informację handlową. Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług droga elektroniczną (Dz. U. Nr 144 poz. 1204) informacją handlową jest każda informacja przeznaczona bezpośrednio lub pośrednio do promowania usług i wizerunku przedsiębiorcy, z wyłączeniem informacji niesłużących osiągnięciu efektu handlowego pożądanego przez przedsiębiorcę. Jeżeli zważyć, iż przesłana w dniu 7 maja 2003 r. informacja stanowi zaproszenie do udziału w konferencji organizowanej przez C. P. I., w której udział jest płatny, to nie może budzić wątpliwości, iż jest to promowanie usług tego Centrum, a co za tym idzie - przesłana informacja jest informacją handlową. Uwzględniając zeznania Dariusza K. -zaprzeczającego aby wcześniej udzielał zgody na dostarczanie mu tego typu informacji-oczywistym jest także, iż była to informacja niezamówioną. W takiej sytuacji Anna Monika K. wysyłając przedmiotowa wiadomość drogą elektroniczną wypełniła przedmiotowe znamiona wykroczenia określonego w art. 24 ust 1 cytowanej ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Powyższe ustalenia nie są jednakże tożsame z uznaniem, iż obwiniona winna ponieść odpowiedzialność za wymienione wykroczenie. Zgodnie bowiem z art. 7 § 1 kw, który na podstawie art. 48 kw znajduje zastosowanie także do wykroczeń uregulowanych w ustawach szczególnych, usprawiedliwiona nieświadomość bezprawności wyłącza odpowiedzialność za wykroczenie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodzą właśnie takie szczególne i wyjątkowe okoliczności pozwalające uznać, iż spełnione zostały przesłanki do zastosowania art. 7 § 1 kw. Przede wszystkim- zważywszy na treść wyjaśnień obwinionej- nie może budzić wątpliwości, iż Anna Monika K. była nieświadoma tego, iż wykonując zlecenie i wysyłając informację na podane jej adresy, narusza przepisy. Podkreślenia także wymaga, iż dziedzina regulacji prawnych dotyczących funkcjonowania internetu i poczty elektronicznej pojawiła się stosunkowo niedawno- sama ustawa o świadczeniu usług droga elektroniczną weszła w życie dopiero w dniu 10 marca 2003 r., a zatem zaledwie dwa miesiące przed datą rozpatrywanego w niniejszej sprawie czynu. Ponadto oczywistym jest, iż czynów zabronionych w tej ustawie jako wykroczenia, nie można uznać za tak oczywiste (jak choćby kradzież, czy spowodowanie zagrożenia w ruchu drogowym) aby nie dopuszczać w ogóle wystąpienia braku świadomości karygodności tych zachowań. Nie można także pominąć indywidualnych cech obwinionej, zwłaszcza, iż z jej wyjaśnień bezspornie wynika (vide omówione wyżej stanowisko co do haseł i logowania się w sieci), iż nie posiada ona nawet podstawowej wiedzy o zasadach funkcjonowania sieci komputerowej. Jeżeli nadto zważyć, iż w C. P. I. wykonywała ona czysto techniczne czynności (wysyłanie korespondencji i to w dodatku na dostarczone jej adresy), to nie można jej skutecznie postawić zarzutu, iż nie sprawdziła, czy odbiorcy korespondencji wyrazili zgodę na przesyłanie im informacji handlowych. Tym bardziej, co podnosił w swoich pytaniach oskarżyciel posiłkowy /k. 15/- iż nie była ona przeszkolona w tym zakresie. Co więcej -jak wynika z treści informacji handlowej- C. P. I. zajmowało się właśnie problematyką szkoleń dotyczących funkcjonowania poczty elektronicznej, stąd nie można stawiać zarzutu osobie wykonującej jedynie techniczne czynności, iż nie sprawdziła zgodności z prawem wydawanych jej poleceń przez osoby, co do którym miała uzasadnione podstawy sądzić, iż są zorientowane w technicznych i prawnych zasadach funkcjonowania internetu i poczty elektronicznej. Reasumując powyższe wywody, skoro obwiniona była nieświadoma bezprawności podejmowanego przez nią zachowania i było to usprawiedliwione w okolicznościach niniejszej sprawy, to nie może ponosić ona odpowiedzialności za wykroczenie i na zasadzie art. 5 § 1 pkt 2 kpw, należało uniewinnić ją od dokonania zarzuconego jej czynu. Jako że w niniejszej sprawie wniosek o ukaranie wniósł samoistnie oskarżyciel posiłkowy na zasadzie art. 27 § 1 kpw, a zapadł wyrok uniewinniający, to zgodnie z art. 118 § 2 kpw koszty postępowania winny obciążyć tego oskarżyciela. Jednakże zważywszy na wyjątkowość podstawy uniewinnienia, Sąd uznał, iż obciążanie oskarżyciela posiłkowego tymi kosztami byłoby sprzeczne z zasadami słuszności (wszak postępowanie obwinionej wyczerpało przedmiotowe znamiona wykroczenia) i zgodnie z art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 119 kpw, zwolnił go od tych kosztów. Wyrok jest prawomocny. Ciąg dalszy nastąpi. poczta@polspam.com