Decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - zachowano pisownię oryginalną.DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW
______________________W LUBLINIE_______________________
20-074 Lublin, ul. Spokojna 9a
Tel.(0-81 ) 532-35-31, 532-54-48. Tel./Fax (0-81) 532-08-26
E-mail: lublin@uokik.gov.pl
Lublin , dnia 30 września 2003 r.
RLU-751-3/03/MW
DECYZJA RLU Nr 29/03
Na podstawie art. 23 c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2000 r. Nr 122 poz. 1319 ze zm.), oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i par 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów:
l. uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, "godzące w nie bezprawne działania przedsiębiorcy - Jarosława Niebrzydowskiego prowadzącego Firmę Edukacyjną "Impuls - Plus" ul. Kosynierów Gdyńskich 3, 86-300 Grudziądz, tj. działania o których mowa w art. 23 a 1 w/w ustawy, polegające na:
- nadsyłaniu na e- mailowe adresy użytkowników skrzynek elektronicznych wykupionych w płatnych sieciach nie zamówionych ofert - reklam handlowych.
- oraz nakazuje zaniechania jej stosowania.
II. zobowiązuje w/w przedsiębiorcę do złożenia w Gazecie Wyborczej - wydanie ogólnopolskie, piątkowe, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia niniejszej decyzji jednokrotnego oświadczenia o następującej treści:
Jarosław Niebrzydowski - prowadzący Firmę Edukacyjną "Impuls -Plus" w Grudziądzu oświadcza, że naruszył zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 23 a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. 2003 Nr 86 poz. 804 ), poprzez bezprawne nadsyłanie na e-mailowe adresy użytkowników skrzynek elektronicznych wykupionych w płatnych sieciach nie zamówionych ofert - reklam handlowych. Działania takie, jako naruszające art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. 1993 Nr 47 poz. 211 ze zm.) oraz art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. 2002 r. Nr 144 poz. 1204) są prawem zakazane.
Oświadczam, że opisane wyżej działania, jako naruszające zbiorowe interesy konsumentów zostały wyeliminowane w działaniach Firmy Edukacyjnej Impuls - Plus ul. Kosynierów Gdyńskich 3 w Grudziądzu". / J. Niebrzydowski /
W związku ze skargą Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Białej Podlaskiej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadził postępowanie wyjaśniające dotyczące nadsyłania przez Jarosława Niebrzydowskiego prowadzącego Firmę Edukacyjną Impuls - Plus ul. Kosynierów Gdyńskich 3 w Grudziądzu na e- mailowe adresy użytkowników skrzynek elektronicznych wykupionych w płatnych sieciach nie zamówionych ofert - reklam handlowych.
W złożonych wyjaśnieniach Jarosław Niebrzydowski wyjaśnił, że istotnie w dniu 3 maja 2003 r. podmiot działający na jego zlecenie przesłał do nie znanej liczby posiadaczy skrzynek internetowych ofertę szkoleń Firmy Edukacyjnej Impuls Plus. Wyjaśnił, że nie ma żadnej umowy na przesyłanie ofert handlowych do płatnych skrzynek z żadnym z podmiotów zarządzających adresami internetowymi. Dodał, że zaistniała sytuacja jest wynikiem nieświadomego działania oraz, że dopilnuje w przyszłości, aby więcej działanie takie nie miało miejsca.
W oparciu o upoważnienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do prowadzenia postępowania Delegatura UOKiK w Lublinie w dniu 14 lipca 2003 r. w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczęła postępowanie administracyjne z urzędu przeciwko Jarosławowi Niebrzydowskiemu prowadzącemu Firmę Edukacyjną Impuls Plus w Grudziądzu, zarzucając mu naruszenie zbiorowych interesów konsumentów tj. działanie opisane w art. 23 a ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, poprzez stosowanie niezgodnych z prawem działań godzących w te interesy.
W postanowieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego (wysłane pismem z dnia 14 lipca 2003 r. oraz wobec braku odpowiedzi na powyższe, ponownie pismem z dnia 18.08.2003 r. oraz pismem z dnia 28.08.2003 r.) wezwano Jarosława Niebrzydowskiego do ustosunkowania się do treści zarzutów.
Na powyższe wezwanie Jarosław Niebrzydowski nie odpowiedział (poinformowano przedsiębiorcę o tym, że pismo z dnia 04.09.2003 r. nadesłane przez Kancelarię Radcy Prawnego Katarzynę Fuks ul. Toruńska 21/3 Grudziądz nie może wywrzeć skutków prawnych z powodu braku pełnomocnictwa do prowadzenia sprawy), co skutkowało oparciem decyzji na wyjaśnieniach złożonych w postępowaniu wyjaśniającym.
Prezes Urzędu Ochrony konkurencji i Konsumentów ustalił i zważył co następuje:
Bezspornym jest, że Jarosław Niebrzydowski prowadzący działalność gospodarczą jako Firma Edukacyjna "Impuls - Plus" w Grudziądzu w dniu 3 maja 2003 r. przesłał drogą elektroniczną na e-mailowe adresy użytkowników skrzynek elektronicznych wykupionych w płatnych sieciach, niezamówione oferty - reklamy handlowe dotyczące działalności w/w firmy. Przedsiębiorca przyznał powyższą okoliczność pismem z dnia 10.06.2003 r.
Treść informacji przesłanej drogą elektroniczną zawierała ofertę szkoleń organizowanych przez firmę, nazwę i adres organizatora. W ocenie organu antymonopolowego stanowi ona informację handlową o charakterze reklamowym.
Bez znaczenia dla oceny, kto był nadawcą w/w ofert handlowych jest wyjaśnienie przedsiębiorcy Jarosława Niebrzydowskiego, że dokonał tego inny podmiot, lecz skoro działał na jego zlecenie. Zgodnie z art. 734 KC przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie, przy czym § 2 stanowi, że w barku odmiennej umowy zlecenie obejmuje umocowanie do wykonania czynności w imieniu dającego zlecenie. Z powyższego wynika, że strony mogą zawrzeć w umowie klauzulę, że przyjmujący zlecenie wykona czynność prawną we własnym imieniu. W braku takiej klauzuli obowiązuje domniemanie, że czynność prawna dokonywana jest w imieniu dającego zlecenie. Skoro więc Jarosław Niebrzydowski w toku postępowania nie złożył żadnego dokumentu zawierającego w/w klauzule Prezes Urzędu przyjął, że zleceniobiorca działał w imieniu Jarosława Niebrzydowskiego. Skoro więc za działania zleceniobiorcy odpowiada zleceniodawca, organ antymonopolowy przyjął, że nadawcą przedmiotowej informacji handlowej był Jarosław Niebrzydowski .
Art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, że przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów.
W opinii Prezesa UOK i K nadsyłanie drogą elektroniczną na e-mailowe adresy użytkowników skrzynek elektronicznych wykupionych w płatnych sieciach niezamówionych ofert - reklam handlowych dotyczących działalności w/w firmy wyczerpuje dyspozycję art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144 poz. 1204), który stanowi, że zakazane jest przesyłanie niezamówionej informacji handlowej skierowanej do oznaczonego odbiorcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. § 3 w/w przepisu stanowi, że działanie takie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, w więc narusza również przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. Nr 47 póz. 211 ze zm.).
W/w przepis wymaga uzyskania zgody usługobiorcy, przy czym zgoda ta "nie może być domniemana, dorozumiana z oświadczenia woli o innej treści" - art. 4 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. W opisanym stanie faktycznym informacje jakie wpłynęły na adresy użytkowników skrzynek elektronicznych nie były przez nich zamawiane, jak również użytkownicy w żaden sposób nie wyrazili zgody na przesłanie w/w informacji.
Zatem, opisany wyżej stan faktyczny wypełnia dyspozycję art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, a przez to stanowi naruszenie art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
Art. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r, o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji stanowi, że czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta.
Ponieważ sprzeczność z prawem działań opisanych wyżej została już wykazana, nie ulega wątpliwości, że naruszone zostały również przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Dodać należy, że ochrona przed przesyłaniem niezamówionych informacji, na gruncie obowiązującej w Polsce regulacji prawnej, znajduje oparcie już w Konstytucji RP. Artykuł 47 stanowi, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym, zaś w art. 76 zawarty jest obowiązek władz publicznych chronienia konsumentów, użytkowników i najemców przed działaniami zagrażającymi ich zdrowiu, prywatności i bezpieczeństwu oraz przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi.
Naruszenie w/w przepisów prawa, a więc przesłanka bezprawności działań przedsiębiorcy w świetle powyższego wywodu została udowodniona.
Spełniona została również druga przesłanka przepisu powołanego w sentencji decyzji, a więc naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. Opisane działanie naraziło na uszczerbek interesy szerokiego kręgu uczestników rynku, aczkolwiek niezidentyfikowanego co do liczby i tożsamości. Nie są to jednak przypadki jednostkowe a potencjalna ich liczna dotyczy szerokiego kręgu uczestników tego rynku. Dlatego kwalifikacja tych działań jako naruszających zbiorowych interesów konsumentów jest uzasadniona.
W związku z tym, że brak jest w niniejszej sprawie jakichkolwiek przesłanek, by dać wiarę deklaracji przedsiębiorcy, że zaprzestał stosowania bezprawnych działań, organ antymonopolowy uznał za celowe nakazanie przedsiębiorcy Jarosławowi Niebrzydowskiemu, na podstawie art 23 c ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (...) złożenia jednokrotnego oświadczenia o treści i formie wskazanej w sentencji decyzji.
Mając powyższe na względzie, orzeka się jak w sentencji.
Od niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy, przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu, w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia.
Otrzymuje:
1/ Powiatowy Rzecznik Konsumentów
Brzeska 41 21-500 Biała Podlaska
2/ Jarosław Niebrzydowski
ul. Kosynierów Gdyńskich 3 86-300 Grudziądz
Ogłoszenie opublikowane dnia 30 listopada 2003 roku przez Gazetę Wyborczą.
Dnia 6 lutego 2004 roku w Sądzie Rejonowym w Białej Podlaskiej, VII Wydział Grodzki, miała odbyć się rozprawa przeciwko Jarosławowi N., obwinionemu o wykroczenie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204).Stawili się oskarżyciel publiczny, oskarżyciel posiłkowy i Powiatowy Rzecznik Konsumentów w Białej Podlaskiej. Tuż przed rozprawą obwiniony nadesłał jednak telefaksem zwolnienie lekarskie wraz z wnioskiem o odroczenie rozprawy. Sąd, uwzględniając wniosek, wyznaczył nowy termin na 24 lutego 2004 roku.
Jako ciekawostkę wskazać należy, że obwiniony jest... lekarzem.
W dniu 24 lutego 2004 roku obwiniony nadesłał kolejne zwolnienie lekarskie wraz z wnioskiem o odroczenie rozprawy. W tej sytuacji przewodnicząca - Asesor Sądu Rejonowego Aneta Świdzińska- Kozieł - postanowiła odroczyć rozprawę do dnia 23 marca 2004 roku.
Dnia 23 marca 2004 roku rozprawa ponownie nie odbyła się, ponieważ obwioniony nadesłał kolejne zwolnienie lekarskie. Sąd wyznaczył kolejny termin na 27 kwietnia 2004 roku.
Dnia 27 kwietnia 2004 roku odbyła się rozprawa przeciwko Jarosławowi N., obwinionemu przez samoistnego oskarżyciela posiłkowego Dariusza K. o wykroczenie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204).Obwiniony Jarosław N. stawił się osobiście. Mimo wcześniejszego wyznaczenia obrońcy z wyboru, radca prawny Katarzyna F. nie stawiła się.
Obwiniony przyznał się do zarzucanego mu czynu, złożył obszerne wyjaśnienia i wniósł o uniewinnienie.
Jarosław N. wyjaśnił, że kiedy wysyłał przedmiotową wiadomość nie wiedział o tym, że istnieje przepis zakazujący takiej formy promocji. Wysyłka nastąpiła podczas wolnych dni w maju 2003 roku po czym od nieznanego nadawcy obwiniony otrzymał informację, że takie działanie jest niezgodne z ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną i w związku z tym już więcej takie informacje nie były wysyłane.
Zdaniem obwinionego za przesłanie niezamówionej informacji handlowej został on już ukarany, gdyż koszt publikacji nakazanego przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ogłoszenia w Gazecie Wyborczej wyniósł około 2.500 zł. Ponadto UOKiK rozesłał do gazet informację o wydanej decyzji i ukazało się wiele artykułów o obwinionym, jako "pierwszym polskim spamerze". Argumenty te mają przemawiać za uniewinnieniem.
Odnosząc się do wcześniejszego niestawiennictwa na rozprawach, Jarosław N. wyjaśnił, że jego absencja spowodowana była dwiema operacjami, śmiercią ojca oraz brata.
Zeznająca w charakterze świadka, Katarzyna W. - Powiatowy Rzecznik Konsumentów w Białej Podlaskiej, potwierdziła, że mniej więcej rok temu dostała kilka zawiadomień od różnych osób (konsumentów) o otrzymaniu od obwinionego niezamówionych informacji handlowych na płatne skrzynki poczty elektronicznej. Wskazała także, że płatne zabezpieczenia antyspamowe są dostępne mniej więcej od połowy 2003 roku, a więc już po wszczęciu sprawy przez UOKiK.
Oskarżyciel posiłkowy wniósł o uznanie obwinionego za winnego popełnienia zarzucanego mu wykroczenia pozostawiając rozstrzygnięcie co do kary do uznania Sądu i podkreślając, że nie sprzeciwia się odstąpieniu od wymierzenia grzywny.
Wyrokiem z dnia 4 maja 2004 roku, Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej, ustalając, że wykroczenie zostało popełnione w Białej Podlaskiej, uznał obwinionego za winnego zarzucanego mu czynu, odstąpił od wymierzenia kary i obciążył go zryczałtowanymi kosztami postępowania w kwocie 100 zł.
poczta@polspam.com